Bist

92.321,95

% 0.756

Dolar

4.8115

% 0.361

Euro

5.6105

% 0.488

Altın

189.5259

% -0.185

Sterlin

6.2996

% 0.474

Frang

4.8178

% -0.025

Yen

4.2682

% -0.104

Ruble

0.0763

% 0.096

Riyal

1.2820

% 0.007

Enflasyon Nedir ? Enflasyon Neden Yükselir – Neden Düşer ?

Enflasyon en kısa ve en basit tabiri ile mal ve hizmet fiyatlarının yükselmesidir. Enflasyon günümüzde bir çok ülkede yükseltilmeye çalışılan bir detay iken ülkemizde ve bazı gelişmekte olan ülkelerde ise enflasyonu düşürme amaçlı özel ekonomi politikaları oluşturulmaktadır. Yani Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerin geneli enflasyonla mücadele etmektedir. Gelişmiş ülkeler ise enflasyon yaratılamaması yüzünden enflasyonu yükseltici…


Enflasyon en kısa ve en basit tabiri ile mal ve hizmet fiyatlarının yükselmesidir. Enflasyon günümüzde bir çok ülkede yükseltilmeye çalışılan bir detay iken ülkemizde ve bazı gelişmekte olan ülkelerde ise enflasyonu düşürme amaçlı özel ekonomi politikaları oluşturulmaktadır. Yani Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerin geneli enflasyonla mücadele etmektedir. Gelişmiş ülkeler ise enflasyon yaratılamaması yüzünden enflasyonu yükseltici ekonomi politikaları izlemektedirler.

Enflasyon verileri ülkelerin ekonomisinin gidişatını yansıttığından çoğu zaman yatırımcılar tarafından takip edilen bir değer olmuştur. Aynı zamanda ekonomilerde yaşanan olumlu-olumsuz gidişatlarında işaretlerini içerisinde barındırabilme potansiyeli taşıyan üfe ve tüfe verileri ekonomik takvim verilerinin de en çok takip edilen açıklamalarından bir tanesi olmaktadır.

‘ Enflasyon Canavarı ‘ mıdır ?

Bütün ülkeler genel olarak kendilerini her yıl yeni bir enflasyon hedefi koymaktadırlar. Ancak enflasyon hedeflerini tutturabilen ülke sayısı genellikle oldukça düşük olmaktadır. Bazı ülkeler enflasyon yaratmaya çalışırken Türkiye gibi ülkeler ise enflasyon oranını düşürmeye gayret göstermekte ve buna uygun ekonomi politikaları ile enflasyon hedeflemesi yapmaktadırlar.

Enflasyon daha sonra detaylı bir şekilde açıklayacak olduğumuz deflasyonun aksine fiyatlarda genellikle bir yükseliş hareketinin oluştuğu dönemlerde ortaya çıkmaktadır. Yani enflasyon ve deflasyon ters ilişkilidir de demek yanlış olmayacaktır. Enflasyon oranlarının çok yüksek seviyelere çıkması ülkeler açısından ciddi riskler taşımaktadır ve bu durum özellikle %200 civarı bir enflasyon oluşması halinde hiperenflasyon olarak adlandırılır. Hiperenflasyon bir başka deyişle dörtnala enflasyon olarak da adlandırılmaktadır. Hiperenflasyonun en önemli nedenleri arasında ise aşırı parasal genişleme gösterilmektedir. En bilindik hiperenflasyon 1924 yılında Alman ekonomisinde meydana gelmiştir.

Gelişmiş ülkelerin hedef enflasyon oranları genellikle %2-3 civarı olmaktadır. Ancak günümüzde Abd, Avrupa ülkeleri, İngiltere, Japonya gibi ülkeler bu enflasyon oranlarına ulaşmakta zorlanmaktadırlar. Bununda en büyük nedeni 1000 dolar üzerinden düşen ve 50 dolar altında fiyatlamalarını sürdüren petrol fiyatları olarak gösterilmekteydi. Şimdi ise petrol fiyatı 70 doların üzerine doğru yükselmekte olduğundan bir çok gelişmiş ülkede enflasyon oranlarında yakın zamanda yükseliş beklenmektedir.

enflasyon nedir

Enflasyonla Mücadele

Türkiye genellikle enflasyon ile mücadele eden bir ülke olduğundan dolayı, ülkemizde bir çok yatırımcı ve piyasaları takip eden vatandaşlarımız enflasyonu olumsuz bir durum olarak bilmektedir. Yani enflasyonda yükselişin olumsuz olduğunu savunmaktadırlar. Halbuki durum tam olarak böyle değildir. Bu şekilde olsa Abd, İngiltere, Çin, Japonya gibi dünya devleri enflasyon yükseltmek adına ekonomi politikalarında revizyonlara gitmek zorunda kalmazlardı. Ülkemiz her zaman enflasyonla mücadele etmiş ve enflasyon bir canavara benzetmiş gelişmekte olan bir ülke olarak enflasyon canavarı diye adlandırdığı bu belayı düşürmeye uğraşmıştır bu nedenle de bir çok kişi enflasyon hakkında olumsuz görüşe sahiptir. Burada gerçek olan ise enflasyonun olması ancak bazı seviyeler üzerinde olmasının ülke ekonomisine ve vatandaşa olumsuz yansıdığının bilinmesidir. Yani Türkiye’de enflasyon oranlarının çift hane olması vatandaşların alım gücünü etkileyen bir faktör olmaktadır. Bu nedenle olumsuzdur. Ülkelerin tercih ettiği enflasyon türü düşük oranlı ancak süreklilik halinde olan enflasyondur. Yani enflasyon belli bir oranda kalsın ancak burada sabit kalsın çok aşırı oynamalar içine aşağı veya yukarı girmesin istenir.

Enflasyonla mücadele etmek için Türkiye’de Merkez Bankası zaman zaman döviz piyasalarına çeşitli yöntemlerle müdahalede bulunma hakkına sahiptir. Ayrıca devlet kademesi de çeşitli yollarla enflasyonla mücadele edebilmek için mücadele içindedirler. Ülkemizde özellikle gıda enflasyonu son dönemlerde ciddi anlamda yükseliş yaşamaktadır Bu nedenle gıda enflasyonunda ki yükselişin önüne geçebilmek için yerli tarım uygulamaları uygulanmaya başlanmıştır.

Enflasyon Türleri

Enflasyonu oluşturan iki temel kaynak bulunmaktadır. Bunlar talep yönlü enflasyon ve Maliyet enflasyonları olarak ifade edilmektedir.

Talep Enflasyonu : Talep enflasyonu yukarıda enflasyonun asıl nedeni olarak belirttiğimiz merkez bankalarının genişlemeci para politikaları neticesinde para arzının artması, dolayısı ile de mal ve hizmetlere olan talebinde artması ile oluşmaktadır. Tabi merkez bankaları da keyifleri istediğinden dolayı para basmamaktadırlar. Ülke ekonomisinde yaşanan sorunları gidermek için piyasayı canlı tutmak için yapılan parasal genişlemeler sonuç olarak enflasyon olarak geri dönmektedir. Üretilen ürünlerin artan talebe karşılık verememesi ise talep yönlü enflasyonu doğurmaktadır.

Karşılıksız olarak merkez bankalarının para basmaları ile yükselen para arzı halkın tüketim talenini arttırmaktadır. Tüketim talebi artarken üretimde aynı oranda yükselememektedir. Üretimin yükselmesi için yeni yatırımlar yapacak olan firmalar bu yatırım maliyetlerini fiyatlara yansıtacak dolayısı ile ücretleri rtan ve mal ve hizmetler neticesinde enflasyon oranları yükselecektir.

Talep enflasyonu ile alakalı olarak bir çok iktisatçı önemli sözler sarfetmişlerdir. Bunlar içinden en bilineni ise Paul Krugman’ın ifade ettiği ‘ Para arzını arttırmak tatlı bir yemektir, yerken kendinizi çok iyi hissettirir ancak bunun faturası sonradan mutlaka çıkar ‘ şeklinde açıklamıştır. İşte bu sonradan çıkan üzücü duruma talep enflasyonu denilmektedir.

Maliyet Enflasyonu :Üretimde kullanılan ürünlerin ham madde fiyatlarında yaşanabilecek artış veya vergi oranlarında yaşanan yükselişler ya da işgücü maliyetlerinde gerçekleşen artış oranlarının ürün ve hizmetlere yansıması ile birlikte oluşan enflasyon türüne maliyet enflasyonu denilmektedir. Üretim maliyeti yükseldikçe bunun fiyatlara yansıması ile birlikte oluşan üretim maliyetleri enflasyon oranlarında yükselişlerin yaşanmasına sebep olmaktadır.

Enflasyon verileri ekonomik takvimlerde genellikle üfe ve tüfe verileri olarak belirtilmektedir. Üfe verisi ve tüfe verisi ile ilgili daha sonra ayrıntılı açıklayıcı bir makale kaleme alacağız ancak burada da kısaca belirtmekte fayda var.

Üfe Verisi : Üretici fiyat endeksinin kısaltması anlamına gelen üfe verisi toptan satış fiyatlarındaki aylık değişim oranlarını göstermektedir. Üreticilerin fiyat değişimlerini içeren üfe verisi ülke ekonomisi ve enflasyon oranları açısından son derece önemlidir. Ekonomik takvimde yayınlanmakta olan üfe verileri bir önceki ay oluşan üretici fiyatları endeksi oranını yansıtmaktadır.

Tğfe Verisi : Tüfe verisi tüketicilerin almış oldukları mal ve hizmetlerin fiyatlarında yaşanan değişimleri ölçmektedir. Tüketici fiyat endeksinin kısaltması olan tüfe verisi ekonomik takvimde son derece önemli bir veri olarak karşımıza çıkar ve fiyatlamalar üzerinde ciddi hareketliliklere sebep olabilmektedir. Tüketici harcamaları sonucu oluşan enflasyonun 3 de 2 sini oluşturduğundan dolayı üfe verisinden daha önemli bir veri olan tüfe verilerinde yaşanan artışlar Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri faiz artışına zorlayan faktörlerdendir.

Üfe ve tüfe verileri ülkemiz piyasaları açısından da yakından takip edilmektedir. Türkiye’de özellikle Abd başta olmak üzere Avrupa’dan ve Çin’den gelen üfe ve tüfe verileri de fiyatlamalarda aşırı oynaklığa neden olduğundan dolayı son dönemlerde yakından takip edilmeye başlanmıştır.

Enflasyon Sonuçları

Evet değerli arkadaşlar sonuç olarak enflasyon oranları yıllardır ülkemiz için sorunlar oluşturmuştur. Bu nedenle de ülkemizde enflasyonla mücadele için bir çok politika üretilmiştir ancak malesef enflasyonu gerçek manada düşürebilen bir politika uygulanamamıştır. Türkiye’de enflasyon oranları %5 ve altında olumlu karşılanabilecekken şuan için enflasyon oranları çift haneli rakamlara yakın seyretmeye devam etmektedir. Bir çok gelişmiş ülkede ise enflasyon ornaları %2 seviyesine yükseltilmek için merkez bankaları parasal genişleme yapmakta ve tahvil alımları gerçekleştirmektedir ancak istenilen enflasyon oranlarına bir türlü ulaşamayan Avrupa ülkeleri ve Abd gibi ülkelerde hala enflasyon oranlarını yükseltmek için çaba sarfetmektedirler.

Yatırımcıların merak ettiği konulardan olan devalüasyonu tüm detayları ile aldığımız konumuza ulaşmak için devalüasyon nedir, neden devalüasyon yapılır adlı makalemizi incelemenizi tavsiye ediyotruz.

 

ETİKETLER
BENZER İÇERİKLER
Yorumlar
  1. yazan Gökhan Ünal

    Nisan 30th, 2018 at 7:43 am (#)

    enflasyon hangi ürünlerle ölçülüyor, çok belirleyici.

Yorum Yap